فايل ضميمه :
<img src="/Content/Images/Icons/word.png" />
        

لايحه موافقتنامه بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري خلق چين در خصوص همكاري در زمينه بهداشت و قرنطينه دامي (اعادهشده از شوراي نگهبان)



جلسه 27/‏6/‏1398



منشي جلسه ـ دستور دوم، «لايحه موافقتنامه بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري خلق چين در خصوص همكاري در زمينه بهداشت و قرنطينه دامي (اعادهشده از شوراي نگهبان)»[1] است. ايراد شورا، ايراد مغايرت با اصل (15) بوده است. [نظر شماره 11537/‏102/‏98 مورخ 19/‏5/‏1398 شوراي نگهبان:] «استفاده از واژگان غير فارسي «واكسن» در بند (4) ماده (1) و بند (5) ماده (5)، «ژنتيك» و «هورمون» در بند (4) ماده (4)، «كنترل» در بندهاي (1) و (3) ماده (5)،[2] مغاير اصل (15) قانون اساسي است.» اصلاحي كه مجلس انجام داده است، به اين ترتيب است: «1- به منظور رفع ايراد شوراي نگهبان، اصلاحات زير در متن موافقتنامه انجام شد:



1-1- در بند (4) ماده (4) موافقتنامه واژه «ژنتيك» به واژه «ژني» اصلاح شد.»



آقاي كدخدائي ـ براي «ژنتيك» معادلي نداشتهاند.



آقاي ره‌پيك ـ آن پسوند «يك» كه انگليسي است را فارسي كردهاند.



آقاي كدخدائي ـ بله، ديگر نتوانستهاند اسمش را فارسي كنند.



آقاي مدرسي يزدي ـ خوب است؛ همين هم خوب است. آخر بعضيها ميگويند واژهي «ژن» از همان مادهي «جن» است؛ يعني اصلش عربي است.



آقاي ره‌پيك ـ البته قبلاً مجلس در يكي، دو مورد اين كار را كرده است.



آقاي كدخدائي ـ آنجا براي واژهي «ژنتيك» چه واژهاي داشتهاند؟



آقاي ره‌پيك ـ واژهي «ژنتيك» را تبديل به واژهي «ژني» كردهاند. قبلاً اين كار را كردهاند و شوراي نگهبان آن را پذيرفته است؛[3] يعني واژهي «ژنتيك» تبديل به واژهي «ژني» شد و شما آن را قبول كرديد.



آقاي كدخدائي ـ خيلي خب، آقاياني كه ايراد را باقي ميدانند، اعلام بفرمايند. ظاهراً آقايان ميخواهند صحبت كنند.



آقاي صادقي‌مقدم ـ ببينيد؛ اصل كلمههاي «هورمون» و «ژنتيك» يا «ژن»، فرانسوي است. من هم خيلي در اين دايرةالمعارف مربوط به فرهنگستان ادب فارسي گَشتم، اما واژهاي براي آنها وجود ندارد. بعضي از لغتنامهها، ژنتيك را علم وراثت يا مثلاً موروثي و امثال اينها ترجمه كردهاند كه حالا اين ترجمهي دقيق علمياش نيست و ظاهراً اين واژه، مابازاء در زبان فارسي ندارد. اصل واژهي «هورمون» هم فرانسوي است.



‌آقاي آملي لاريجاني ـ معلوم نيست كه واژهي «ژنتيك» فرانسوي باشد. الآن انگليسيها به آن «جنتيك» ميگويند؛ چون حرف «ژ» در انگليسي خوانده نميشود؛ اما ريشه‌‌ي اين واژه چيست؟



آقاي كدخدائي ـ خب ريشهاش فرانسوي است ديگر.



آقاي صادقي‌مقدم ـ بله.



‌آقاي آملي لاريجاني ـ شما ريشهاش را از كجا در آورديد؟ براي پيدا كردن ريشهي اين واژهها بايد در فرهنگ آكسفورد بيست جلدي نگاه كرد و ديد كه ريشهي قديمياش براي كجاست.



آقاي صادقي‌مقدم ـ بله، در همان جا جستوجو كردم. ببينيد؛ لغتنامهها ميگويند اصل واژهي «ژنتيك» فرانسوي است و خب اسمش هم طبيعتاً متفاوت است. در هر حال، براي اين واژه در زبان فارسي، مابازاء پيدا نشد. من از بعضي از استادهاي ادبيات هم پرسيدم.



‌آقاي آملي لاريجاني ـ از استاد ادبيات فارسي پرسيديد؟



آقاي صادقي‌مقدم ـ بله، از اساتيد ادبيات فارسي پرسيدم. آنها گفتند براي اين واژه در فارسي، واژهاي پيدا نشد. الآن واژهي «ژني» با واژهي «ژنتيك» هم كه فرقي نميكند.



آقاي ره‌پيك ـ نه، واژهي «ژني» يك مقداري فارسي شده است.



آقاي موسوي ـ [واژهي «جنتيك»] انگليسي است.



آقاي ره‌پيك ـ پسوند نسبت در واژهي «ژني» فارسي شده است ديگر؛ ديگر پسوند آن «يك» نيست، بلكه براي آن، حرف «ي» گذاشتهاند.



آقاي كدخدائي ـ خيلي خب، اگر آقايان با توجه به اصلاح به عملآمده، ايراد را باقي ميدانند، اعلام نظر بفرمايند. اصلاح بند (1) ماده (5) را هم بخوانيد.



منشي جلسه ـ «2-1- در بند (1) ماده (5) موافقتنامه، واژه «كنترلي» به عبارت «بازرسي و نظارتي (كنترلي)» اصلاح شد.



3-1- در بند (3) ماده (5) موافقتنامه، واژه «كنترل» به عبارت «بازرسي و نظارت (كنترل)» اصلاح شد.»



آقاي كدخدائي ـ بندهاي (2) و (3) اصلاحيهي مجلس را هم بخوان تا ببينيم چه شده است.



منشي جلسه ـ «2- در خصوص ايراد شوراي نگهبان در مورد بند (4) ماده (1) و بند (5) ماده (5) معادل فارسي واژهي «واكسن» يافت نشد.



3- در خصوص ايراد شوراي نگهبان در مورد بند (4) ماده (4) معادل فارسي واژه «هورمون» يافت نشد.»



آقاي مدرسي يزدي ـ [فرهنگستان زبان و ادبيات فارسي] براي واژهي «واكسيناسيون» كه واژهي «مايهكوبي» را گفته است.



آقاي ره‌پيك ـ بله، واژهي «مايهكوبي» معادلش است.



آقاي طحان‌نظيف ـ عبارت بند (4) ماده (1) اينطور ميشود: «(نظير سموم، مايهها، باقيماندهها)»



آقاي ره‌پيك ـ براي واژهي «هورمون» هم هيچ معادلي در زبان فارسي ندارند.



آقاي مدرسي يزدي ـ واقعاً واژهاي را جايگزين «واكسن» نكردهاند؟



آقاي كدخدائي ـ خب ديگر؛ از همانجا [= فرهنگستان] پرسيدهاند ديگر. خب، اگر آقايان با توجه به اصلاح به عملآمده نسبت به واژهي «كنترل»، ايراد را باقي ميدانند، اعلام نظر بفرمايند. اين اصلاح تأييد شد، ولي براي اين دو تا واژه، معادلي در زبان فارسي پيدا نكردهاند.



‌آقاي آملي لاريجاني ـ هيچي ديگر؛ خب چون معادلي پيدا نكردهاند، خب هيچ [كاري لازم نيست].



آقاي ره‌پيك ـ فرهنگستان براي واژهي «واكسن»، معادل ندارد.



‌آقاي آملي لاريجاني ـ مجلس ميگويد كه اگر شوراي نگهبان معادل اين واژهها را دارد، خب آن را براي ما بفرستد.



آقاي كدخدائي ـ اگر آقايان نظر خاصي دارند، بفرمايند؛ اگر نه كه فعلاً از اين مصوبه هم عبور كنيم. واژهي «هورمون» كه حداقل معادلي شبيه واژهي «مايه» را هم ندارد. خيلي خب، اين موافقتنامه ايرادِ ديگري نداشت؟ ايرادهاي آن، همين بود؟



منشي جلسه ـ بله.



آقاي ره‌پيك ـ بله.



آقاي كدخدائي ـ اگر آقايان موافق هستند كه ما با همين وضعيت، اين موافقتنامه را مورد تأييد اعلام بكنيم.



آقاي ره‌پيك ـ چارهاي نداريم.



آقاي مدرسي يزدي ـ چرا؛ ميگويند معادل فارسي واژهي «هورمون»، [واژهي «خونريزي» است.]



‌آقاي آملي لاريجاني ـ نه، واژهي «خونريزي» ربطي به واژهي «هورمون» ندارد.



آقاي صادقي‌مقدم ـ فرهنگ فارسي گفته است كه هورمون يك مادهي شيميايي است كه غدد درونريز آن را به درون خون ترشح ميكنند. همچنين گفته است كه هورمون تنظيمكنندهي عملكرد بخشهاي مختلف بدن است.[4]  هورمون يك تعريف اينطوري دارد.



‌آقاي آملي لاريجاني ـ نه، «غدد درونريز»، صفت خود «غده» است؛ به «هورمون» كه ربطي ندارد. غدد، هورمون را ترشح ميكند؛ لغتنامه نگفته است كه هورمون، آن غدد درونريز است؛ هورمون يعني چيزي كه الآن غدهها ترشح ميكنند. هورمون آن چيزي است كه از غدد دروني مترشح ميشود.



آقاي كدخدائي ـ بله، دستور بعدي را بخوانيد.



‌آقاي آملي لاريجاني ـ خيلي خب، آقا دستور بعدي را بخوانيد. اين بحثها اثري ندارد.[5]



 



[1]. لايحه موافقتنامه بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري خلق چين در خصوص همكاري در زمينه بهداشت و قرنطينه دامي در تاريخ 16/‏8/‏1395 به تصويب هيئت وزيران رسيد. اين لايحه، پس از ارسال به مجلس شوراي اسلامي، نهايتاً در تاريخ 24/‏4/‏1398 به تصويب نمايندگان رسيد. اين مصوبه، مطابق با روند قانوني پيشبيني شده در اصل (94) قانون اساسي، طي نامهي شماره 34309/‏302 مورخ 29/‏4/‏1398 به شوراي نگهبان ارسال شد. شوراي نگهبان اين مصوبه را در مرحلهي اول رسيدگي در جلسهي مورخ 16/‏5/‏1398 بررسي كرد و نظر خود مبني بر مغايرت برخي از مواد اين مصوبه با اصل (15) قانون اساسي را طي نامهي شماره 11537/‏102/‏98 مورخ 19/‏5/‏1398 به مجلس شوراي اسلامي اعلام كرد. در نهايت، با اصلاحات مورخ 11/‏6/‏1398 مجلس، اين مصوبه در مرحلهي دوم رسيدگي در جلسهي مورخ 27/‏6/‏1398 شوراي نگهبان بررسي شد و نظر شورا مبني بر عدم مغايرت آن با موازين شرع و قانون اساسي طي نامهي شماره 12202/‏102/‏98 مورخ 31/‏6/‏1398 به مجلس شوراي اسلامي اعلام شد.





[2]. بند (4) ماده (1)، بند (4) ماده (4)، بندهاي (1)، (3) و (5) ماده (5) لايحه موافقتنامه بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري خلق چين در خصوص همكاري در زمينه بهداشت و قرنطينه دامي مصوب 24/‏4/‏1398 مجلس شوراي اسلامي: «ماده 1- تعاريف



از نظر اين موافقتنامه:



1- ...



4- «داروهاي دامپزشكي» موادي به منظور پيشگيري، درمان، يا تشخيص بيماري‌‌هاي دامي يا به منظور تنظيم عملكردهاي كار‌‌اندام‌‌‌شناختي (فيزيولوژيك) دام جهت مقاصد خاصي هستند (از جمله افزودني‌‌هاي خوراكي دارويي)، كه عمدتاً شامل فرآورده‌‌هاي سرمي، واكسن‌‌ها، فرآورده‌‌هاي تشخيصي، فرآورده‌‌هاي ريزبوم‌‌شناختي (ميكرواكولوژيك)، مواد دارويي ثبتشده، داروهاي شيميايي، پادزيست‌‌ها (آنتي‌‌بيوتيك‌‌ها)، داروهاي زيستشيميايي (بيوشيميايي)، و راديوداروها و نيز حشرهكش‌‌ها و ضدعفوني‌‌كننده‌‌ها براي استعمال خارجي ميشود.



ماده 4- بازرسي و اقدامات قرنطينه‌‌اي



1- ...



4- طرف متعاهد واردكننده مجاز است كه طبق قوانين، مقررات و قواعد قرنطينه دام طرف متعاهد واردكننده در خصوص دامها، مواد ژنتيك دامي، فرآورده‌‌هاي با منشأ دامي، خوراك دام و ساير موارد مشمول قرنطينه از طرف متعاهد صادركننده، قرنطينه اعمال نمايد. در صورت بروز مشكلات، طرف متعاهد واردكننده مجاز است اقدامات قرنطينه‌‌اي يا محدودكننده را وضع نمايد تا قلمرو خود را در مقابل بيماريهاي دامي خارجي، انگلها و مواد مضر (نظير سموم، هورمونها و باقيماندهها) حفاظت كند.



5- ...



ماده 5- همكاري



طرفهاي متعاهد تلاش خواهند كرد كه همكاري در خصوص تشكيلات، علم و فن‌‌آوري و تبادل اطلاعات مرتبط با تجارت دامها و فرآوردههاي با منشأ دامي را به شرح زير تسهيل نمايند:



1- طرفهاي متعاهد يكديگر را از اقدامات كنترلي اعمالشده جهت پيشگيري از ورود بيماري‌‌هاي مذكور در فهرست سازمان جهاني بهداشت دام به قلمرو خود كه در كشورهاي همسايه اتفاق افتاده است، آگاه خواهند كرد.



2- ...



3- طرفهاي متعاهد فناوري اطلاعات در زمينه بهداشت دام، بهداشت عمومي دامپزشكي، كنترل واردات و صادرات، شناسايي و رهگيري دام از طريق شيوه‌‌هاي گوناگون همچون كارگاههاي آموزشي را به اشتراك خواهند گذاشت.



4- ...



5- طرفهاي متعاهد در زمينه تحقيقات و توسعه و نيز تبادل دانش فني توليد معرفهاي تشخيصي دامي، داروها و واكسن‌‌هاي دامي، همكاري خواهند نمود.»





[3]. شوراي نگهبان تا كنون در موارد متعدد، استفاده از واژهي «ژنتيك» را مغاير اصل (15) قانون اساسي دانسته است. به عنوان نمونه در بند (23) نظر شماره 5032/‏100/‏95 مورخ 19/‏11/‏1395 شوراي نگهبان در خصوص لايحه برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران (1400-1396) مصوب 26/‏10/‏1395 مجلس شوراي اسلامي آمده است: «23- در ماده (90) و تبصرههاي آن، واژه «ژنتيك»، مغاير اصل (15) قانون اساسي شناخته شد.» ماده (90) لايحه برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران (1400- 1396) مصوب 26/‏10/‏1395 مجلس شوراي اسلامي بدين شرح بود: «ماده 90- كليه متقاضيان ازدواج بايد جهت ثبت قانوني ازدواج دائم، گواهي انجام غربالگري در شبكههاي بهداشت و درمان را به منظور شناسايي ازدواجهاي پر خطر از نظر بروز اختلالات ژنتيكي به دفاتر ازدواج ارائه نمايند. ...» اصلاح ماده (90) لايحه برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران (1400- 1396) مصوب 26/‏11/‏1395 مجلس شوراي اسلامي بدين شرح بود: «در متن اين ماده و تبصرههاي آن عبارت «ژنشناسي (ژنتيك) جايگزين واژه «ژنتيك» شد.» براي آگاهي از ساير نظرات شوراي نگهبان در اين خصوص، بنگريد به: فتحي، محمد و كوهي اصفهاني، كاظم، «اصول قانون اساسي در پرتو نظرات شوراي نگهبان» (1394-1359)؛ اصول 1 تا 55 قانون اساسي (جلد اول)»، تهران، پژوهشكده شوراي نگهبان، 1394، ذيل اصل (15)، صص 231-187.





[4]. «مادهاي شيميايي كه از غدد درونريز بدن به درون خون ترشح ميشود و عملكرد بخشهاي مختلف را تنظيم ميكند.» فرهنگ  فارسي عميد، ذيل واژهي «هورمون».





[5]. نظر شماره 12202/‏102/‏98 مورخ 31/‏6/‏1398 شوراي نگهبان: «عطف به نامه شماره 48329/‏302 مورخ 13/‏6/‏1398 و پيرو نامه شماره 11537/‏102/‏98 مورخ 19/‏5/‏1398، لايحه موافقتنامه بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري خلق چين در خصوص همكاري در زمينه بهداشت و قرنطينه دامي



كه با اصلاحاتي در جلسه مورخ يازدهم شهريورماه يكهزار و سيصد و نود و هشت به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيده است، در جلسه مورخ 27/‏6/‏1398 شوراي نگهبان مورد بحث و بررسي قرار گرفت و با توجه به اصلاحات به عملآمده، مغاير با موازين شرع و قانون اساسي شناخته نشد.»





-
صفحه اصلي سايت راهنماي سامانه ارتباط با ما درباره ما
كليه حقوق اين سامانه متعلق به پژوهشكده شوراي نگهبان مي باشد ( مرداد ماه 1399 نسخه 1-2-1 )
-